| EQ-network Europe www.eqee.org | |||||
3.2: "Nederlands" - Page 8-12   |
|||||
EQ praktijkboek voor leraren 22 mei 2003 is het eerste echte Nederlandse EQ praktijkboek voor leraren aangeboden aan de voorzitter van EQ Europe Education (EQEE). Door: Dhyan Vermeulen   
Dhyan Vermeulen ontvangt eerste exemplaar... Beste EQnetwerkers in Nederland, Er is een nieuw praktijkboek voor leraren omtrent Emotionele Intelligentie: Praktijkboek voor de leraar." Auteurs: Henk Galenkamp, Aat van der Harst en Frits Roelofs. Dit boek is zeer aan te bevelen voor leraren, leraren in opleiding en trainers van leraren. Het boek biedt een schat aan EQ werkvormen en gereedschappen. De orginele en persoonlijke wijze waarop de gebruiker door de hoofdthema's (zelfbewustzijn, zelfregulatie, motivatie, emphatie en sociale vaardigheden) wordt geleid door de reisleider Quintus van Rijn, maakt het boek plezierig leesbaar. EQ is geen vast gegeven zoals IQ, je kunt het wel degelijk bevorderen. In dit boek laten de auteurs - zelf ervaren leraren en opleiders - zien hoe... "EQ moet je doen" is het uitgangspunt. Daarom biedt dit boek, naast een inspirerende uitleg van wat EQ in het onderwijs voor de leraar kan betekenen, veel praktische activiteiten. Activiteiten voor de lezer zelf, voor een groep leraren, een mentorteam, sectie of intervisiegroep. Bovendien zijn er veel activiteiten die je met leerlingen kunt doen. Hierbij putten de auteurs uit een rijke ervaring. Een boek dat je als mens, als leraar en als trainer persoonlijk aanspreekt.
Van harte aanbevolen. Vriendelijke groet, Namens EQ Europe Education Dhyan Vermeulen Ö RECENTIE: Praktijkboek voor de leraar. Twee weken keek ik door de ogen van de auteurs van dit boek de wereld in. Waar het van pas kwam deed ik de oefeningen, als experiment. Tijdens de vele pauzes, in de trein op weg naar school keek ik door de bril van Quintus van Rijn. Quintus de verhalenverteller, de leraar, de reisleider en een meester in 'vertraagde tijd." Hij is degene die je aanspreekt in het hier en nu, degene die je begeleidt op je weg door dit praktijkboek. Je doet leuke ontdekkingen wanneer je er gewoon eens 'lekker de tijd voor neemt'. Daarvoor moet je de vertrouwde overtuigingen even 'ín de wacht zetten'. Twee weken leef ik met het boek en twee weken doe ik alles anders dan ik gewend ben. Dat begint de eerste morgen al. Bij het uitlaten van de honden verruilen we het vertrouwde 'blokje om' bewust voor een alternatieve route. Geïnspireerd door Quintus, genieten we van de zon op het water en de eenden in de gracht. Weg sleur. Ook Does en Floor genieten zichtbaar van de afwisseling. Voor zelfbewustzijn moet je de tijd nemen. Het effect van tijd nemen voor zelfbewustzijn is verbluffend. Je doorbreekt je routine. Dat opent nieuwe ervaringen en een gevoel van verwondering. De schrijvers vertellen: EQ is het vermogen om optimale resultaten te bereiken in relatie met anderen en jezelf. EQ is geen vaststaand gegeven, je moet het ervaren. EQ kan je leren door te oefenen. EQ moet je dus gewoon doen. Dat is het uitgangspunt voor dit boek. Quintus van Rijn begint: We komen straks aan op John Lennon Airport en daar start onze tocht. Doe de gordels maar om en klap je vliegtuigtafel in. We gaan landen. Zo, hier verlaten we John Lennon Airport. Daar rechts staat de bus die ons in ongeveer een half uur tijd zal brengen naar onze eerste school, in een arbeidswijk vlakbij het station Liverpool. Op deze school maken we kennis met circle time, een werkwijze die erop gericht is de ontwikkeling van persoonlijke, sociale en emotionele vaardigheden van kinderen te bevorderen. Alle oefeningen die we gaan doen, doen we in de vorm van circle time. Het boek biedt een inspirerende uitleg van wat EQ in het onderwijs voor de leraar kan betekenen. Wat het boek vooral waardevol maakt zijn de praktische activiteiten voor de leraar zelf, voor de mentor of intervisiegroep en de activiteiten die je met leerlingen kunt doen. Zo'n boek kan je niet beoordelen door het simpelweg te lezen. Dit is een boek om mee te leven en te werken. Daarom besluit ik 22 mei 2003 om me twee weken door Quintus van Rijn te laten gidsen. Quintus en ook de schrijvers spreken je persoonlijk aan. De oefeningen brengen je het ene moment op bekend (!) terrein, terwijl je op het andere moment onverwachte ontdekkingen doet. Een voorbeeld: Ik ben er van overtuigd dat ik over een flinke dosis emotionele intelligentie beschik. Al sinds 1994 vormt EQ een belangrijk onderdeel van mijn werk . Dat begon in een studiegroepje met enkele biologen, een filosoof en een andragoog. Het eerste thema was omgaan met angst. We bestudeerden onderzoeksresultaten over de rol en functie van de amygdala als alarmsysteem van de menselijke hersenen. We vroegen ons af of de mens in staat is tot zelfsturing. Vlak daarna kwam Daniel Goleman met zijn eerste boek en het begrip emotionele intelligentie." Ja ", zei Goleman " zelfregulatie kan je leren" en hij noemt het Emotionele Intelligentie. Na 7 jaar heb ik alles op het gebied van emotionele intelligentie wel gehad dacht ik , wat kan dit boek daar nog aan toevoegen? Het testje aanbevolen door de auteurs doe ik dan ook met een flinke portie tegenzin. Ik heb een hekel aan dit soort 'Viva' testjes. Wetenschappelijk gezien deugen ze niet. Natuurlijk scoor ik maximaal en word aldus in mijn overtuiging gesterkt. Een open deur? Eén hoofdstuk verder in het boek loopt mijn 'arrogante' overtuiging vervolgens een flinke deuk op. De oefening 'waarden en keuzes' confronteert me met een blinde vlek in mijn persoonlijk gedrag. De oefening: "Feedback op jou" opent nieuwe inzichten. Bij deze oefening stel je eerst vast op welk facet van jezelf je feedback wil vragen. Daarna stel je vast welke drie mensen je daarom gaat vragen. Dat moet je zo concreet mogelijk noteren. Vervolgens vraag je deze personen daadwerkelijk feedback en noteer je zo nauwkeurig mogelijk wat ze hebben gezegd. Ik vind het best spannend zomaar in het dagelijks werk onvoorbereid feedback vragen. Dat maakt je kwetsbaar. Ik ontdek opnieuw dat anderen je anders zien dan je verwacht. Dat levert een heel bijzonder leermoment op. De feedback doet me goed en dus besluit ik dit vaker te doen. Circle time: Tijdens de training op school de afgelopen week experimenteerden we met circle time: We doen de activiteit: "Eigen waarden of eigenwaarden" Met een groep van 14 docenten. De docenten zijn enthousiast. De oefening werkt verhelderend. Er komen onverwacht 'nieuwe waarden' aan het licht. Het rijtje uit het boek wordt aangevuld en we komen tot bijzondere inzichten tijdens de oefening 'waardevolle lessen'. Yvonne Willems ( één van de docenten) vertelt: "Soms is het goed om alleen maar te luisteren.Vorige week zag ik op tegen de mentor les. Arno ,de broer van Peter, één van de leerlingen uit klas 1b was de dag er voor met de cross-moter tegen een boom aan gereden vlak bij de boerderij van Tim Ritsema net buiten de stad. Het was onwerkelijk stil in de klas toen ik binnenkwam. Tot Marc ineens met een harde stem zei:"Eigen schuld, hij reed altijd te hard, Tim heeft het zelf gezien!" Gelijk Angela er achteraan:"Dat mag je niet zeggen van iemand die dood is." Ik zie tranen in de ogen van Marril en Ester ligt met haar hoofd op haar armen op tafel. "Dat van Arno was een ongeluk en het is waar dat hij te hard reed, dat mag je wel zeggen en ik vind het heel erg en ik ben óók boos ": zegt Peter in één adem met een rood hoofd. "Ik ben naar school gegaan omdat ik het thuis niet uit kan houden. Mijn vader was gisteren ook heel boos en verdrietig tegelijk.", vervolgt hij terwijl de tranen over zijn wangen lopen. "Arno was mijn beste vriend., hoor ik Marril zeggen. Terwijl ik de klas rond kijk zie ik meer tranen. Bert die anders het hoogste woord voert is stil. Ik luister alleen maar en weet niet wat ik moet zeggen. Dan wordt het stil en ik hoor mezelf vragen: "Wat zijn de goede herinneringen aan Arno?" Het complot: Een ander hoofdstuk van het boek gaat over 'overtuigingen'. Tijdens een workshop testen we met een spelletje 'overtuigingen' op hun waarheidsgehalte. De conclusies zijn soms heel humoristisch. We stuiten op een 'vermoed complot' dat bij nader inzien een verassing blijkt te zijn. Daar lachen we hartelijk om .Veel vooral negatieve overtuigingen blijken als je ze op de keper gaat beschouwen helemaal niet te kloppen met de werkelijkheid. Die negatieve overtuigingen kosten veel energie. Die kan je dus maar beter los laten. Dan kijken we naar onze 'eigen staat', dat is je innerlijke manier van zijn van waaruit je een optreden, bijvoorbeeld een les start. We oefenen in 'ankeren' en wisselen ervaringen uit. Quintus van Rijn over inspiratie: "Vorige week reed ik op mijn fiets over de Veluwe. Ik kan het zo weer voor me halen, zo scherp is de herinnering in mijn geheugen gegrift: een lang kanaal links van me, een kerktoren in de verte, achter mij het bos met het prille groen van de lente, het warme zonlicht door de bomen. Ik rijd met een vriend en we kijken en genieten. Er is geen woord tussen ons nodig om toch alles tegen elkaar te zeggen. Er is alleen maar de weg, het kanaal, het licht en de kerktoren in de verte. Er is geen toekomst en, geen verleden, er is alleen maar hier en nu op een prachtige lange weg naar de verte..." Dit en veel meer wordt beschreven in:
Ik weet nu dat twee weken veel te kort zijn om dit boek uit te proberen. Het biedt een schat aan werkvormen verbonden door de hoofdthema's: zelfbewustzijn, zelfregulatie, motivatie, empathie en sociale vaardigheden. Een boek dat je persoonlijk aanspreekt als mens en als leraar. Ook voor studenten aan lerarenopleidingen en voor counselers en trainers in opleiding echt 'een boek om te doen'. Dhyan Vermeulen. Dhyan Vermeulen is senior onderwijskundig medewerker trainer en coach, actief in nationale en internationale onderwijsprojecten voor APS/ HVO, ze is één van de oprichters van EQ Europe Educational Network. European Network on Emotional Quality © 2002-2008 |